Straeon llwyddiant

Ers ei sefydlu ym 1984, mae sawl buddugoliaeth wedi dod i ran Cyfeillion y Ddaear Cymru o ran amddiffyn yr amgylchedd, gan weithio gyda chymunedau Cymru a'n grwpiau lleol.
Two children holding hands as they walk down a country road with fields in the distance

Gorfennaf 2022: Fuddugoliaeth fawr ar gyfer ysgyfeintiau Cymru a'n planed

Prif Weinidog Cymru yn cyhoeddi y bydd aer glân yn cael ei gynnwys yn y rhaglen ddeddfwriaethol ar gyfer blwyddyn nesaf y Senedd (2022/3).

 

Rhagor o wybodaeth

Picture of a runway

Mehefin 2022: Cymhorthdal ​​cyswllt awyr gogledd-de yn cael ei ddileu

 

Mae Cyfeillion y Ddaear Cymru wedi bod yn galw am ddileu cymhorthdal ​​ers blynyddoedd. Buom yn lobïo Llywodraeth Cymru ac yn gweithio gyda’r Democratiaid Rhyddfrydol, i godi’r mater hwn yn y Senedd. Ym mis Mehefin 2022 cyhoeddodd Llywodraeth Cymru na fyddai’n adnewyddu’r contract nawr ac felly byddai’r cymhorthdal ​​yn dod i ben.

 

Rhagor o wybodaeth

Picture of Uskmouth Power Station

April 2022: Cynllun Llosgydd Aber-wysg wedi'i ddileu


Yn gynnar yn 2021, gwrthwynebom gynlluniau i drawsnewid hen orsaf ynni Aber-wysg oedd yn cael ei bweru gan lo, ger Casnewydd, yn llosgydd a fyddai wedi llosgi pelennau plastig o bob rhan o’r DU. Galwodd Llywodraeth Cymru y cais ‘i mewn’ yn swyddogol a nawr mae moratoriwm ar losgwyr newydd yng Nghymru, a daliom ati i gynyddu’r pwysau. Yn hwyr yn Ebrill 2022, tynnodd y cwmni eu cynlluniau’n ôl. Daeth y cynnig am losgydd i ben.

Rhagor o wybodaeth

Climate rally in Llangollen

Tachwedd 2021: Trafodaethau'r Hinsawdd (COP26)

 

Ar Ddiwrnod Gweithredu Byd-eang dros yr Hinsawdd, sef 6 Tachwedd, bu ein rhwydwaith o grwpiau lleol Cyfeillion y Ddaear a Grwpiau Gweithredu dros yr Hinsawdd yng nghanol bwrlwm y gweithredu, yn ymuno â gorymdeithiau a digwyddiadau eraill ledled Cymru, gan gynnwys Bangor, Llangollen, Rhuthun, y Drenewydd, Pontypridd, ac Abertawe - plannwyd coedwig fach yng Nghaerffili!

Rhagor o wybodaeth

Ice sculpture outside the Senedd

Hydref 2021: Galwad i Weithredu dros yr Hinsawdd!

 

Yn y cyfnod yn arwain at Drafodaethau Byd-eang yr Hinsawdd (COP26), llofnododd dros 3000 o'n cefnogwyr ein deiseb i Lywodraeth Cymru yn gofyn am gynllun uchelgeisiol ar gyfer gweithredu dros yr hinsawdd. Gwnaethom ymuno â Climate Cymru, Atal Anhrefn Hinsawdd Cymru a sefydliadau eraill i gyflwyno ein deiseb, ochr yn ochr â 'lleisiau' Climate Cymru, i Lywodraeth Cymru, gerbron calon enfawr o iâ.

Rhagor o wybodaeth

Colin Chambers / Bryn Titli Wind Farm

Hydref 2021: Cymru yn ymrwymo i ddod yn sero-net erbyn 2050

 

Fis Hydref 2021, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei chynllun Cymru Sero Net. Nid yw'r targed sero net yn ddigon uchelgeisiol, ond mae'r ffaith bod gan Gymru darged bellach, sy'n rhywbeth yr ydym wedi bod yn ymgyrchu drosto ers blynyddoedd, yn gam ymlaen cadarn.

RHAGOR O WYBODAETH

A main road

Mehefin 2021: Oedi adeiladu ffordd newydd

 

Ddydd Mawrth 22 Mehefin 2021, cyhoeddodd y Weinyddiaeth Newid Hinsawdd, a oedd newydd ei sefydlu, oedi ar bob prosiect adeiladu ffyrdd newydd yng Nghymru, yn dilyn degawdau o ymgyrchu ffyrdd gan Cyfeillion y Ddaear Cymru ochr yn ochr â sefydliadau, grwpiau lleol, ac actifyddion eraill ledled Cymru.

RHAGOR O WYBODAETH

Photo of the Senedd

Mai 2021: Etholiadau'r Senedd

 

Yn y cyfnod yn arwain at Etholiadau'r Senedd ar 6 Mai, llofnododd 121 o ymgeiswyr (a 41% o aelodau'r Senedd) ein haddewid i weithredu dros yr hinsawdd, ac aeth rhai o'n grwpiau lleol ati i drefnu llwyfannau etholiad.

RHAGOR O WYBODAETH

Ilustration with lots of images such as reusable contains, stainless steel lunch box

Mawrth 2021: 'Mwy nag ailgylchu'

 

Mae strategaeth 'Mwy nag Ailgylchu' Llywodraeth Cymru yn cynnwys nifer o bethau yr oeddem wedi bod yn galw amdanynt ers oes, gan gynnwys codi tâl ar gwpanau un defnydd. Roedd y cyhoeddiad annisgwyl o foratoriwm ar losgyddion newydd yn rhyddhad enfawr ar ôl blynyddoedd – os nad degawdau – o ymgyrchu gan ein grwpiau a chymunedau eraill ledled Cymru.

Rhagor o wybodaeth

Lots of people cycling on a road with a bus in the background

Mawrth 2021: Strategaeth drafnidiaeth newydd i Gymru

 

Mae ‘Llwybr Newydd’ yn gyfle newydd i wneud ein system drafnidiaeth yn decach ar bobl a chymunedau ledled Cymru, ac ar y blaned. Mae'r strategaeth drafnidiaeth newydd yn ystyried nifer o'r argymhellion yn ein hadroddiad ar drafnidiaeth, a gyhoeddwyd haf 2020, ac ymateb ein hymgynghoriad.

RHAGOR O WYBODAETH

Illustration of a book entitled 'Climate Action Plan for Wales'

Mawrth 2021: Cynlluniau gweithredu dros yr hinsawdd y cynghorau

 

Erbyn diwedd mis Mawrth 2021, roedd rhaid i bob cyngor yng Nghymru gael rhyw fath o gynllun gweithredu dros yr hinsawdd. Yn y misoedd yn arwain at y dyddiad cau, aeth ein rhwydwaith o grwpiau lleol, grwpiau gweithredu dros yr hinsawdd ac actifyddion ati i lobïo eu cynghorau i sicrhau eu bod yn ddigon uchelgeisiol.

Three children walking down a countryside path with blue skies above

2020: cymorth trawsbleidiol ar gyfer awyr iach

 

Mae Cyfeillion y Ddaear Cymru, fel aelod gweithredol Aer Iach Cymru, yn ymgyrchu dros Ddeddf Aer Glân i Gymru. Yn 2020, cytunodd y prif bleidiau gwleidyddol yng Nghymru – Llafur Cymru, Plaid Cymru, y Ceidwadwyr Cymreig a Democratiaid Rhyddfrydol Cymru – mewn egwyddor y dylid cael deddf o'r fath.

Mwy o wybodaeth

Drawing of the Senedd with factory chimneys

2020: Cynllun pensiwn Aelodau o'r Senedd yn dadfuddsoddi

 

Mae Cynllun Pensiwn Aelodau o'r Senedd wedi penderfynu symud y rhan fwyaf o'u buddsoddiadau oddi wrth gwmnïau tanwydd ffosil a gosod amserlen iddynt eu hunain i gael gwared â'r gweddill. Daw hyn wedi ymgyrch dadfuddsoddi llwyddiannus gan Cyfeillion y Ddaear Cymru. Cafodd grwpiau lleol ac actifyddion Cyfeillion y Ddaear Cymru gymorth gan Aelodau o'r Senedd tra bod miloedd o bobl ledled Cymru yn gweithredu ar-lein dros ein galwad i ddadfuddsoddi

 

People protesting at a M4 relief road rally with the text 'You did it'

2019: Gwrthod Ffordd Osgoi'r M4

 

Ar ôl bron i 3 degawd o ymgyrchu gan bobl leol, Cyfeillion y Ddaear Cymru, a grwpiau ymgyrchu eraill, ataliwyd cynlluniau i adeiladu Ffordd Osgoi'r M4 gan Brif Weinidog Cymru, Mark Drakeford. Y rhesymau dros hyn oedd y gost, yr argyfwng hinsawdd byd-eang, a'r effaith amgylcheddol ar dirlun unigryw Gwastadeddau Gwent. Dyma fuddugoliaeth wych i bawb a oedd ynghlwm â'r ymgyrchu dros y blynyddoedd.

Rhagor o wybodaeth

Rainbow over countryside in South Wales (courtesy of Eddy Blanche)

2018: Cymru yn ymrwymo i ddyfodol heb danwyddau ffosil

 

Ym mis Rhagfyr 2018, gwnaeth Llywodraeth Cymru y penderfyniad hanesyddol i roi tanwyddau ffosil, gan gynnwys ffracio, ar waelod 'hierarchaeth ynni' newydd sy'n hyrwyddo datblygiadau ynni adnewyddadwy.  Byddai ceisiadau mwyngloddio glo y dyfodol yn cael eu gwrthod fel mater o bolisi.

RHAGOR O WYBODAETH

6 people standing side by side in a balcony holding up 'I suppose a fracking ban in Wales' placards

2018: Gwaharddiad effeithiol ar ffracio yng Nghymru

 

Roedd ffracio yn ymgyrch allweddol ar gyfer Cyfeillion y Ddaear Cymru am flynyddoedd maith, tan fis Rhagfyr 2018 pan ddywedodd Llywodraeth Cymru na fydd yn cyhoeddi nac yn cefnogi trwyddedau petroliwm newydd. Mae'r polisi newydd hwn, ynghyd â'r rhifyn newydd o Bolisi Cynllunio Cymru yn golygu bod gwaharddiad effeithiol ar ffracio ar waith yng Nghymru bellach.

RHAGOR O WYBODAETH

Red squirrel by Hefin Owen on Flickr (creative commons)

2016: Environment Act

 

Buddugoliaeth enfawr i fudiad amgylcheddol Cymru oedd cael fframwaith cyfreithiol ar gyfer torri allyriadau yng Nghymru a rhoi deddfwriaeth ar waith i reoli ein hadnoddau naturiol mewn ffordd fwy cynaliadwy.

Bee on flower

2016: Cynllun Caru Gwenyn yng Nghymru

 

Yn dilyn ymlaen o’n llwyddiant yn 2013 gydag ymrwymiad gan Lywodraeth Cymru ar y Cynllun Gweithredu Cenedlaethol ar gyfer Peillwyr, lansiwyd y Cynllun Caru Gwenyn yn hydref 2016. Mae’n gynllun achredu newydd i Gymru gyfan, lle gall cymunedau, ysgolion, prifysgolion, busnesau ac ati gyflawni statws 'Cyfeillgar i Wenyn' trwy gwblhau 'tasgau' creadigol a rhyngweithiol o dan benawdau; cynefin, porthiant, plaladdwyr a chynnwys y gymuned. Fe’i cefnogir gan Lywodraeth Cymru a’r amrywiol sefydliadau natur a chadwraeth yng Nghymru.

Rhagor o wybodaeth

 

L​ocal communities celebrate the council's unanimous decision to reject an application for a new opencast coal mine, in Nant Llesg, near Merthyr Tydfil in south Wales, Caerphilly County Council, 5 August 2015

2015: Nant Llesg

 

Yn dilyn ymgyrch hir gan United Valleys Action Group, Cyfeillion y Ddaear Merthyr Tudful a chymunedau lleol, fe wnaeth Cyngor Sir Caerffili wrthod cais cynllunio ar gyfer glofa glo brig newydd, enfawr yn Nant Llesg, ger Merthyr Tudful. Gwrthodwyd y cynnig i dynnu chwe miliwn tunnell o lo o safle 478 erw dros 14 mlynedd, ar sail effaith weledol, trwy gael 12 pleidlais yn erbyn a dau yn ymatal.  

Rhagor o wybodaeth

Two children with tiger faces at a tree planting event

2015: Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru)

 

Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) yn ddiweddglo tair blynedd o ymgyrchu gan y Gynghrair Datblygu Cynaliadwy - sef cynghrair o 30 o sefydliadau, sy’n cynnwys Cyfeillion y Ddaear Cymru. Mae’n gyfraith arloesol, newydd, sy’n gosod dyletswydd glir ar gyrff cyhoeddus i roi lles tymor hir pobl, natur a chenedlaethau’r dyfodol wrth galon gwneud penderfyniadau. Bydd y gyfraith hon yn dod i rym yn llawn ym mis Ebrill 2016.

Bee

2013 - Cynllun Gweithredu Cenedlaethol Peillwyr 


Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi eu hymrwymiad i lunio Cynllun Gweithredu Cenedlaethol Peillwyr - ymateb uniongyrchol i brif ofyniad ein hymgyrch. Newyddion gwych i wenyn (yng Nghymru o leiaf!), a hefyd, ar gyfer yr ymgyrch ei hun, sy’n ceisio newid meddylfryd y cyhoedd a gwleidyddion am bwysigrwydd hanfodol bioamrywiaeth. 

Group photo of campaigners against the incinerator with hills in the background/Llun grŵp o ymgyrchwyr yn erbyn y llosgydd gyda bryniau yn y cefndir

2011: Covanta yn rhoi’r gorau i gynlluniau ar gyfer llosgydd ym Merthyr

 

Byddai’r llosgydd enfawr hwn wedi gallu llosgi mwy na’r holl wastraff gweddilliol yng Nghymru. Roedd penderfyniad Covanta yn fuddugoliaeth enfawr i gymunedau ym Merthyr a chwm Rhymni a oedd wedi brwydro’n hir ac yn galed yn erbyn y cynigion.

 

Three women in front of a stand holding and displaying canvas bags with the title 'The Abergavenny Bag'

2010: tâl am fagiau plastig

 

Arweiniodd grwpiau lleol Cyfeillion y Ddaear ledled Cymru yr ymgyrch i godi tâl am fagiau siopa untro, gyda llawer o grwpiau hefyd yn cynhyrchu eu bagiau brethyn y gellir eu hailddefnyddio eu hunain i'w rhoi i siopwyr yn eu cymuned.

Waves crashing into the seafront at Aberystwyth

2010: Newid hinsawdd

 

Fe wnaeth Llywodraeth Cymru, ar ôl bod y cyntaf yn y byd i osod targedau blynyddol i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr ar ôl lobïo parhaus, gyflwyno cynllun gweithredu a oedd yn cynnwys nifer o’n hargymhellion.

Severn Estuary

2010: Suddo Morglawdd Hafren

 

Llwyddodd y daith hir yn erbyn Morglawdd Hafren mawr o Gaerdydd i Weston o'r diwedd. Anogwyd y Llywodraeth i gefnogi ffyrdd llai niweidiol o harneisio potensial ynni aber Afon Hafren.

wind turbines

2000s: Cefnogi ynni gwynt 2000au

 

Fe wnaeth chwalu chwedlau am bŵer gwynt, ac ymgyrchoedd a oedd yn cefnogi prosiectau penodol, helpu i ennill ynni gwyrdd, glân o ffermydd gwynt yng Nghefn Croes (2002), Tir Mostyn (2002), Gwynt y Môr (2009) a Wear Point (2010)..

Friends of the Earth GM campaign

2000: Cymru’n rhydd rhag GM

 

Lansiwyd ein hymgyrch i gadw Cymru’n rhydd rhag unrhyw gnydau a addaswyd yn enetig a chefnogi ffermio ecogyfeillgar ym 1999, ac fe’i cefnogwyd yn unfrydol gan Aelodau Cynulliad Cymru y flwyddyn ddilynol. Diweddariad: Cymru’n rhydd rhag GM o’r diwedd, wrth i Lywodraeth Cymru wneud cais am waharddiad ar yr holl gnydau ym mis Hydref 2015. 

Pembroke Power Station

1997: Trechu’r tanwydd "mwyaf budr"

 

Llwyddodd ymgyrch yn erbyn cynlluniau gorsaf bŵer yn Sir Benfro i losgi orimulsion, a ddisgrifir fel tanwydd mwyaf budr y byd, ochr yn ochr â galwadau i gael mwy o gefnogaeth ar gyfer systemau ynni effeithlon ac ynni adnewyddadwy.

Picture of a sea bird covered in oil

1995: Erlyniad y Sea Empress

 

Yn dilyn gollyngiad olew y Sea Empress yn Aberdaugleddau ym 1996, fe wnaethom gasglu tystiolaeth o raddau’r niwed amgylcheddol a pharatoi achos cyfreithiol. Ymgymerodd Asiantaeth yr Amgylchedd â’r achos, ac erlyn Awdurdod y Porthladd yn llwyddiannus ym 1999.

Bottlenose dolphins by Rudney Uezu on Unsplash

1995: Diogelu bywyd morol 

 

Fe wnaeth cwyn a gyflwynwyd i Ewrop, ar y cyd â Chyfeillion Bae Aberteifi, i ddiogelu’r cynefin morol cyfoethog hwn, orfodi llywodraeth y DU i’w gwneud hi’n ofynnol cynnal asesiadau effaith amgylcheddol i ddrilio am olew a nwy yn holl ddyfroedd y DU.

​  Dawnus construction workers building a roundabout on the A470 at Dolgellau by-pass junction (Image: Daily Post Wales) ​

1990s-2009: Ehangu ffyrdd

 

Fe wnaeth ymgyrchoedd cryf  drechu nifer o brosiectau adeiladu ffyrdd diangen, o ffyrdd osgoi trwy Eryri yn yr 1990au cynnar, i wneud yr A40 yn ffordd ddeuol yng ngorllewin Cymru, a phriffordd anferthol Gwastadeddau Gwent yn 2009.

Effects of acid rain, woods, Jizera Mountains, Czech Republic (creative commons)

1980s: Glaw Asid

 

Ym 1984, cymerodd Cyfeillion y Ddaear Cymru rôl flaenllaw mewn creu mwy o ymwybyddiaeth o broblem glaw asid. Fe wnaethom helpu i ysgogi gostyngiadau mewn allyriadau llygru yng Nghymru.

Share this page