Adroddiad trafnidiaeth newydd gan Cyfeillion y Ddaear Cymru

Dylai fod gan bawb yng Nghymru’r hawl i safonau gwasanaeth trafnidiaeth gyhoeddus tebyg i'r Swistir, yn ôl adroddiad newydd gan y cwmni ymchwil Trafnidiaeth er Bywyd o Safon a gomisiynwyd gan Gyfeillion y Ddaear Cymru

Mae’r adroddiad, sy'n dwyn y teitl ‘Polisi Trafnidiaeth Cymru sy’n addas ar gyfer yr Argyfwng Hinsawdd’ yn argymell ailwampio sector trafnidiaeth Cymru yn sylweddol, gan gynnwys trawsnewid seilwaith cerdded a beicio’r genedl, i fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd.

Yn ôl yr adroddiad, dylai Cymru gymryd ysbrydoliaeth o'r pethau sy'n gweithio mewn gwledydd eraill.

 

Mae canton Zurich yn y Swistir wedi cyflwyno safonau gwasanaeth cyffredinol sy'n galluogi teithio cyfleus rhwng unrhyw leoedd sy'n fwy na phentref bach.

Mae Denmarc yn adeiladu rhwydwaith o bron i 750km o briffyrdd beicio mawr ar gyfer cymudwyr, yn ymestyn hyd at 40km o Copenhagen, i ddarparu ar gyfer oes hollol newydd o feiciau trydan.

Gallwn hefyd ddysgu gwersi am deithio llesol o'r Iseldiroedd, nid yw'r diwylliant beicio yno wedi bodoli erioed - mae eu seilwaith beicio a'u harfer beicio wedi datblygu ers y 1970au.

Dywed Ian Taylor, Prif Awdur yr adroddiad:

‘Byddai pobl sy’n byw mewn ardaloedd mwy gwledig yng Nghymru, sy’n dibynnu ar geir i fynd o gwmpas, yn elwa’n arbennig o safonau gwasanaeth Zurich, sydd wedi arwain at fysiau a threnau amlach. O dan system y Swistir o 'un rhwydwaith, un amserlen, un tocyn', byddai gan bobl yn Llanidloes, er enghraifft, hawl i wasanaeth bws bob hanner awr o'i gymharu â phob dwy awr ar hyn o bryd, gyda bysiau'n cysylltu â phob trên yn yr orsaf agosaf.

‘Byddai cymudwyr ledled Cymru sydd angen teithio o fewn neu rhwng trefi a dinasoedd, yn elwa o system priffyrdd beicio Denmarc. Pe bai gennym seilwaith a diwylliant tebyg i'r Iseldiroedd, a bod beiciau trydan ar gael yn eang, byddai tua 30% o gymudwyr yn beicio i'r gwaith ar draws llawer o drefi a dinasoedd yng Nghymru.

‘Ni fydd hyd yn oed y newid cyflymaf a ragwelir i gerbydau trydan yn ddigon cyflym i fynd i’r afael â’r Argyfwng Hinsawdd. Er bod Covid 19 wedi ein gwthio i’r cyfeiriad arall am y tro, rhaid i ni newid o geir i ddulliau teithio eraill fel rhan o’n hadferiad o'r argyfwng Covid. I gael gobaith o gyrraedd ei thargedau hinsawdd, rhaid i Gymru roi'r gorau i wneud pethau i waethygu'r broblem, fel adeiladu mwy o ffyrdd, a fydd yn creu mwy o draffig.

'Mae'r pandemig yn dangos ein bod yn gallu gwneud newidiadau anferth i'n bywydau mewn cyfnod byr o amser. Rydym yn cerdded ac yn beicio mwy nag erioed a gweithio gartref yw'r normal newydd i lawer o weithwyr. Rhaid i’n system drafnidiaeth helpu pob un ohonom i gynnal y normal newydd hwn sy’n ein cadw’n ddiogel ac yn gostwng ein hallyriadau.’

 

Mae Haf Elgar, Cyfarwyddwr Cyfeillion y Ddaear Cymru yn croesawu'r adroddiad:

"Mae sector trafnidiaeth Cymru wedi bod yn gyfrifol am gyfran gynyddol o allyriadau sy’n niweidio’r hinsawdd. Fel cenedl sy'n gyfrifol yn fyd-eang, mae'n bryd gwneud y newidiadau angenrheidiol nawr er mwyn osgoi newid hinsawdd allan o reolaeth ac i gadw pobl yn ddiogel.

"Mae trafnidiaeth gyhoeddus o ansawdd uchel sy'n diwallu anghenion pobl a chymunedau yn rhan hanfodol o'n helpu ni i yrru llai ar gyfer teithiau bob dydd. Yn enwedig yn yr hinsawdd sydd ohoni, rhaid rhoi dewisiadau amgen diogel a dibynadwy i bobl yn lle defnyddio'r car, a rhaid iddynt deimlo'n hyderus yn ein system drafnidiaeth wrth symud ymlaen. Dylid gwneud cymaint o deithiau â phosibl ar droed neu ar feic er mwyn sicrhau pellter cymdeithasol, atal tagfeydd, gwella ansawdd aer, a lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr. I wneud hynny rhaid i ni chwyldroi ein seilwaith beicio a cherdded ar draws y wlad."

 

Mae argymhellion eraill yr adroddiad yn cynnwys trosglwyddo gwariant adeiladu ffyrdd arfaethedig i dalu am well seilwaith teithio llesol a gwell trafnidiaeth gyhoeddus, buddsoddi mewn mentrau teithio llesol arloesol fel cynlluniau beiciau trydan fforddiadwy, treialu trafnidiaeth gyhoeddus am ddim yng Nghaerdydd ac o leiaf un dref yn rhywle arall, prisiau teg ar gyfer gyrru yn nhrefi a dinasoedd Cymru i annog pobl i newid i ddulliau trafnidiaeth gwyrdd, iachach, treth lletya i ymwelwyr ledled y wlad, ac ardoll gyflogres i gyflogwyr i ariannu trafnidiaeth sy'n gyfeillgar i'r hinsawdd.

Er mwyn cyflwyno newidiadau mor fawr, daw'r adroddiad i'r casgliad bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru wthio am fwy o reolaeth ar wasanaethau a seilwaith rheilffyrdd a dod â'r holl wasanaethau bysiau a thramiau lleol dan reolaeth awdurdodau lleol. Dim ond wedyn fydd hi'n bosib adeiladu system trafnidiaeth gwirioneddol integredig, sy'n addas ar gyfer yr argyfwng hinsawdd.

Rhanwch yr tudalen hwn

Eisiau sicrhau newidCymrwch Rhan neu Rhoddwch i ni