Beth yw COP a pham mae’n bwysig?

Cyflwyniad i drafodaethau hinsawdd Glasgow a pham maent yn bwysig.

Beth yw trafodaethau hinsawdd y Cenhedloedd Unedig yn Glasgow? 

COP, uwch-gynhadledd y Cenhedloedd Unedig ar yr hinsawdd a thrafodaethau’r hinsawdd – caiff yr holl enwau hyn eu defnyddio i ddisgrifio’r un peth: sef cynhadledd flynyddol y cenhedloedd a gynhelir gan y Cenhedloedd Unedig. Y gynhadledd a gaiff ei chynnal yn Glasgow eleni, y bu’n rhaid ei gohirio oherwydd y pandemig, fydd y chweched rownd ar hugain o drafodaethau hinsawdd, a dyna sydd wrth wraidd yr enw “COP26”. Bydd yn gyfle i arweinwyr y byd drafod y rheolau, y canllawiau a’r cydweithredu sy’n angenrheidiol i fynd i’r afael â newid hinsawdd a’i effeithiau. Bydd y trafodaethau’n cynnwys y prif lwyfan trafod, gweithgorau ar wahân, cyrff technegol a phwyllgorau. 

Eleni, bydd arweinwyr y byd yn trafod cynnydd ar sail ymrwymiadau a wnaed yn nhrafodaethau hinsawdd Paris yn 2015. Dyma’r pethau pwysig y bwriedir eu trafod: 

  • Cau’r bwlch allyriadau. Yn ystod y trafodaethau bydd addewidion cenedlaethol newydd yn ymwneud â lleihau allyriadau’n cael eu cyflwyno. Bydd COP26 yn ffordd o brofi a yw gwledydd yn fodlon cau’r bwlch er mwyn esgor ar y lleihad angenrheidiol mewn allyriadau i aros islaw 1.5°C (sef y cynnydd uchaf yn nhymheredd y blaned cyn esgor ar niwed di-droi’n-ôl). 
  • Trafodaethau marchnadoedd carbon. Dyma un rhan o Gytundeb Paris sydd eto i’w chwblhau. Yn bryderus ddigon, efallai y bydd y trafodaethau’n agor y drws i farchnadoedd carbon byd-eang a fydd yn caniatáu i lygrwyr barhau i ollwng nwyon tŷ gwydr, am bris, naill ai trwy fasnachu neu wrthbwyso. 
  • Cyllid ar gyfer yr hinsawdd. Nid yw gwledydd cyfoethog yn llwyddo i gyrraedd y targed y cytunwyd arno o ran cynnig cyllid i helpu gwledydd tlotach i addasu i effeithiau’r argyfwng hinsawdd a phontio’n gyflym tuag at ynni glân. 
  • Colled a Niwed. Colled a Niwed yw’r ymadrodd a ddefnyddir ar gyfer y ffordd y deliwn â’r effeithiau anochel sy’n gysylltiedig â chwalfa’r hinsawdd, y rhai sydd eisoes y tu hwnt i’n rheolaeth. Bydd nifer o wledydd sy’n dioddef effeithiau chwalfa’r hinsawdd – fel Mozambique a’r Almaen – yn ceisio sicrhau mwy o gyllid a gweithredu yn ystod y trafodaethau ar gyfer mynd i’r afael â’r maes hollbwysig hwn. 

 

Beth yw pwrpas y trafodaethau hinsawdd? 

Y negodiadau eu hunain fydd yn cael y prif sylw yn ystod y trafodaethau. Wedi’r cwbl, y negodiadau fydd y cyfle pwysicaf i sicrhau cytundebau byd-eang a ffrwyno llygrwyr mwyaf y byd. Mae gennym restr o ofynion ar gyfer y negodiadau eu hunain a byddwn yn rhannu’r rhestr hon nes ymlaen ym mis Awst. Ymhellach, byddwn yn bresennol yn y trafodaethau a byddwn yn olrhain yr hyn a fydd yn digwydd, ac yn adrodd amdano. Yn y cyfamser, cewch ragor o wybodaeth am sut y mae’r negodiadau’n gweithio, a’u heffaith, trwy wylio’r gyfres ‘Boiling Point’ gan COP26 Coalition ar YouTube

Ond y tu hwnt i’r negodiadau, mae yna gyfleoedd gwirioneddol i gynyddu pwysau allanol ar lywodraethau. Fel arfer, mae ymgysylltu pwysig yn y gymdeithas sifil yn cyd-daro â’r trafodaethau, gydag arddangosiadau ac ymgyrchoedd yn cael eu cynnal yn y ddinas lle cynhelir y trafodaethau er mwyn tynnu sylw at faterion allweddol y mae angen gweithredu yn eu cylch. Y pwysau allanol hwn sydd wedi dwyn llywodraethau i gyfrif a mynnu cael canlyniadau cryfach.

Mobilisation at Paris climate talks in 2015Ymgyrch yn nhrafodaethau hinsawdd Paris yn 2015, Mitja Kobal  

 

Mae manteision lu yn perthyn i gymryd rhan yn y trafodaethau: 

Cryfhau ein mudiad ac adeiladu ar y rhwydwaith. Mae dod at ein gilydd yn ystod ymgyrchoedd a digwyddiadau’n ymwneud â COP yn rhoi cyfle inni feithrin sgiliau, rhannu pethau a ddysgwyd a denu mwy o bobl i gymryd rhan yn y mudiad cyfiawnder hinsawdd. 

Creu cysylltiadau lleol, cenedlaethol a rhyngwladol. Yn draddodiadol, mae cynadleddau’r partïon (COP) yn gyfle i fudiadau o amgylch y byd gyfarfod a rhannu eu heriau. Mae’n gyfle gwych i gysylltu â phobl yn ein cymunedau, ledled y wlad ac yn rhyngwladol. 

Gwell dealltwriaeth o gyfiawnder hinsawdd a materion rhyngwladol yn ymwneud â’r hinsawdd. Mae COP yn gyfle gwych i newid y ffordd y meddyliwn am weithredu dros yr hinsawdd a sicrhau bod cyfiawnder cymdeithasol yn ganolog i’n dull, er mwyn i’r rhai sy’n dioddef waethaf allu elwa yn gyntaf ar yr atebion. I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch ein harweiniad ar gyfiawnder hinsawdd.  

Mwy o sylw yn y cyfryngau a sgriwtini o lywodraeth y DU. Yn sgil y ffaith fod gwleidyddion, y cyfryngau a’r cyhoedd yn rhoi mwy o sylw i’r hinsawdd, mae gennym gyfle unigryw i esgor ar enillion ar gyfer ein hymgyrchoedd hinsawdd a mynnu bod llywodraeth y DU yn gwneud mwy. I gael rhagor o wybodaeth am hyn, gweler yr adran “Beth ydym yn gofyn amdano?” ar y dudalen hon. 

Dylid cofio nad sôn am bythefnos ym mis Tachwedd yn unig ydym ni, ond am adeiladu pŵer a sicrhau enillion cyn, yn ystod ac ar ôl COP26. Sicrhau ein bod yn cychwyn 2022 yn fudiad cryfach, mwy cysylltiedig a mwy ysbrydoledig. 

Dyna fydd yn esgor ar y newid go iawn. 

Beth ydym yn gofyn amdano? 

Rydym yn gofyn i lywodraeth y DU roi’r gorau i gefnogi tanwyddau ffosil yn y wladwriaeth hon a dramor. 

Mae rhoi’r gorau’n syth i gefnogi glo, olew a nwy yn hollbwysig er mwyn sicrhau bod y cynnydd yn nhymheredd y byd yn cael ei gyfyngu i ffigur sydd islaw 1.5°C. 

Er mwyn rhoi’r gorau i gefnogi tanwyddau ffosil, rydym yn gofyn i lywodraeth y DU wneud y canlynol: 

Rhoi’r gorau i ariannu tanwyddau ffosil dramor. Mae dylanwad y DU yn ymestyn ymhellach o lawer na’n ffiniau ni, ac mae hyn yn cynnwys ariannu prosiectau tanwyddau ffosil dramor. Er bod llywodraeth y DU wedi ymrwymo i roi’r gorau i ariannu tanwyddau ffosil bron yn llwyr trwy’r byd, mae hi’n gwrthod tynnu $1 biliwn o gymorth yn ôl ar gyfer prosiect nwy enfawr ym Mozambique. Rydym wedi mynd â’r llywodraeth i’r llys oherwydd y gefnogaeth hon a gwrandewir ar yr achos yn ystod y gaeaf. Rhaid inni barhau i roi pwysau ar y llywodraeth a pharhau i gymryd camau i gefnogi Cyfeillion y Ddaear Mozambique. 

Rhoi’r gorau i echdynnu olew a nwy o Fôr y Gogledd a ledled y DU mewn ffordd sy’n deg i weithwyr y diwydiannau hynny. Rydym wedi ymuno ag achos cyfreithiol sy’n herio’r Awdurdod Olew a Nwy ynglŷn â’i gefnogaeth barhaus i gwmnïau olew a nwy, ac rydym yn gofyn i’r llywodraeth wrthod cymeradwyo maes olew Cambo. Ond hefyd, rhaid inni osgoi’r canlyniadau cymdeithasol ac economaidd andwyol a ddaw yn sgil cau diwydiannau eraill. Dyna pam rydym yn gweithio ochr yn ochr â Chyfeillion y Ddaear yr Alban i sicrhau bod gweithwyr yn cael cyfle i ddysgu sgiliau newydd a bod cyfleoedd swyddi ar gael iddynt ar ôl i’r diwydiannau hyn gau. 

Rhoi’r gorau i echdynnu glo. Mae hyn yn golygu rhoi stop ar bwll glo arfaethedig ger Whitehaven, Cymbria. Rydym yn gweithio’n agos gyda grwpiau lleol ac yn defnyddio ymyriadau cynllunio, ymyriadau cyfreithiol ac ymyriadau gwleidyddol i roi pwysau. Bydd yr ymchwiliad cyhoeddus i bwll glo Whitehaven yn cael ei gynnal rhwng 7 Medi a dechrau mis Hydref a bydd penderfyniad yn cael ei wneud yn ystod gwanwyn 2022. Mae gennym ddeiseb yn gofyn i’r llywodraeth wrthod rhoi caniatâd i’r pwll glo – gallwch arwyddo’r ddeiseb a’i rhannu yma [dolen]. Os yw gweithredu domestig y DU am fodloni ei rethreg mewn perthynas â COP, rhaid i’r llywodraeth roi stop ar bwll glo Whitehaven. 

The coastal town of Whitehaven in Cumbria acceleratorharms via iStock/ Getty Images Plus

The coastal town of Whitehaven in CumbriaTref arfordirol Whitehaven, Cymbria trwy gyfrwng iStock/Getty Images Plus 

 

Mae rhoi’r gorau i gefnogi tanwyddau ffosil yn y wladwriaeth hon a dramor mewn ffordd sy’n sicrhau na fydd y cymunedau na’r gweithwyr yn cael eu gadael ar ôl yn ganolog i ddull cyfiawnder o daclo chwalfa’r hinsawdd. Mae cyfiawnder hinsawdd wrth galon a chraidd y gwaith a wnawn mewn perthynas â COP, ac rydym yn eich annog yn gryf i ddarllen ein harweiniad byr ar y modd y mae cyfiawnder yn ymwneud â’r mudiad hinsawdd: 

 

 

 

 

Rydym yn gweithio’n galed eisoes i sicrhau enillion yn yr ymgyrchoedd hollbwysig a restrir uchod, ond bydd y digwyddiad allweddol yn cael ei gynnal ddydd Sadwrn 6 Tachwedd pan gymerwn ran yn y Diwrnod Gweithredu Byd-eang. Dyma gyfle hollbwysig i leisio ein gofynion, ac mae yna lu o ffyrdd y gallwch gymryd rhan a thynnu sylw at y gofynion, felly darllenwch ein harweiniad ar y Diwrnod Gweithredu Byd-eang i gael rhagor o wybodaeth. 

 

Yn y cyfamser, gallwch ein helpu i wneud cynnydd gyda’r ymgyrchoedd hyn trwy: 

  • Cymryd rhan mewn digwyddiadau a gynhelir cyn COP a thynnu sylw at y gofynion hyn ble bynnag y gallwch. 
  • Estyn llaw at grwpiau ymgyrchu eraill a allai fod â diddordeb yn y materion hyn – trwy adeiladu pŵer yn lleol y llwyddwn i ennill y rhain. 

Rhanwch yr tudalen hwn

Eisiau sicrhau newidCymrwch Rhan neu Rhoddwch i ni